paardentram vught

Vught en zijn wegen.

Verreweg de meeste verbindingen waren niet meer dan al of niet bij toeval ontstane veldwegen, waarover al het verkeerd een moeizame tocht moest maken.. Deze wegen. veelal niet meer dan karrensporen en tijdens de barre seizoenen vaak onbegaanbaar, waren niet alleen van lokale, maar enkele zelfs van continentale betekenis. Toch stelde men in die dagen maar weinig belang in goede wegverbindingen.

Straatweg 's-hertogenbosch - Best

Pas in 1742 kwam de straatweg 's Hertogenbosch- Best gereed (de eerste steen werd met een zilveren hamer gelegd door de Bossche Raadspensionaris Antoni martini,) als onderdeel van de grote weg 's Hertogenbosch- Lommel- Luik.

Huisje ten halve:

's hertogenbosch-Vught-Voorburg.

Hier de halte ter hoogte van st. Joris. Eerder dan bij de stoomtram werd de dienst op de paardentramlijn 's Hertogenbosch- Vught op 30 oktober 1918 weer hervat. Achter de schermen werd koortsachtig door belangengroeperingen gewerkt met als resultaat dat de tram op 30 oktober 1918 alweer reed. Na ampele overwegingen namen de gemeenten 's Hertogenbosch en Vught, alsmede het College van Regenten der godshuizen (waaronder Voorburg ressorteerde) de tramlijn over en richten op 14 mei 1920 de N.V. TramwegMij.'s Hertogenbosch-Vught-voorburg op. Voor 80.000 gulden verwisselde de lijn met toebehoren van eigenaar. Al spoedig werd de situatie van 1 mei 1090 hersteld. (eindpunt Vughtse lijn op de Pensmarkt) met uitzondering van de Stationslijn (hinthamereinde-Stationsplein) die nimmer zou terugkeren. De acht gesloten en zes open paardentramrijtuigen werden door de nieuwe onderneming vernummerd in rsp. 1-8. 9-14

Paardentram bij het Bijltje.

Paardentram en ere haag

De laatste tramrit vanuit Vught..

Hier komt de laatste paardentram uit Vught aan op de Bossche markt.

Laatste rit paardentram.

De benzine schaarste van 1940 en de komst van de Dilligence

De tijd van benzine schaarste rond 1940 heeft tot gevolg gehad , dat allerlei vervoermiddelen die tot voor kort ondenkbaar waren in bedrijf waren gekomen. Hier het vertek vanuit den bosch

De koetsier op de bok

De koetsier zit hoog op de bok. Regenjas en bolhoed hebben de ouderwetse koetsiersjas en leren hoge hoed met roset vervangen.

1932:De nieuwe verkeersweg van vught naar 's hertogenbosch.

Hier het gereed gekomen rijvlak voor de nieuwe verkeerswegen Den Bosch- Vught, waarvan de deslolate toestand dringend verbetering behoefte. De nieuwe weg, die een deel uitmaakt van de weg Eindhoven-Den Bosch (Amsterdam- Maastricht) werd uitgevoerd in gewapend beton en werd een der modernste van onsland.(1932) Rechts 'de Witte' voormalig lunchroom later een hotel/ motel met een uitgebreide menukaart.

Paardentram en de bus naar Boxtel.

Paardentram bij Voorburg.

1740-1818 De Franse Tijd.

De Fransen hechtten, evenals de eertijds Romeinen, zeer grote waarden aan een goed bestraat wegennet, waarlangs hun legers zich snel konden verplaatsen. de meeste geplaveide wegen in Bataafs Brabant ontstonden dan ook in de Franse tijd en sedert de inlijving; zo ontstond ook hier een aantal "routes Impériales", zeer hoog geklasseerde wegen dus.

De Paardenntram vanuit 's hertogenbosch.

We schrijven 1881, als de Bossche tram-wieg in gereedheid wordt gebarcht. Daarmee schaarde de hertogstad zich onder de eerste streekcentra met gewestelijke tramplannen sedert 1878. Ook aan deze euphemistische geboorte is het één en ander vooraf gegaan, waarbij de vughtse aannemer Aroud Franken van Seters de eer toekomt als geestelijk vader daarvoor de kiem te hebben gelegd; hij was het immers die zich in november 1878 ging beijveren voor het verkrijgen van de nodige vergunningen voor het tot stand brengen van een paardenspoor op de verhoogde rijksstraatweg tussen 's Hertogenbosch en Vught.

Grondlegger J. van Hasselt.

Ofschoon de rijksconcessie spoedig werd verkregen en ook Vught vertrouwen stelde in haar ingezetene, was het Bossche gemeente bestuur niet tot afgifte van een vergunning aan Van Setters te bewegen, omdat een zekere J van Hasselt, een bekwaam en ervaren civiel-ingenieur uit Rotterdam, die op 1 mei 1896 tot de eerste directeur van de Gemeentewaterleidingen van Amsterdam zou worden benoemd, zich inmiddels in het (tram) strijdperk had begeven. Van Hasselt's plannen stoelden ontegenzeggelijk op solider bases, terwijl hij ook stroomtractie voorstond; met een stoomtram naar Vught zouden immers ervaringen voor een stoomtramlijn naar Helmond kunnen worden opgedaan. Aldus kreeg van hasselt op 30 december 1879 de gemeentelijke vergunning en gelukte het hem ook de reeds aan van Seters uitgereikte concessie op zijn naam te doen overschrijven, waarna Seters zich terugtrok. Omdat de stoomtram niet in de stad 's hertogenbosch zou worden toegelaten, werd van Hasselt op 4 februari 1881 een aanvullende vergunning verleend voor een drietal paardentramlijnen binnen de stad, die de beide stoomtramlijnen (naar Vught en Helmond), alsmede het spoorwegstation met elkaar moeten gaan verbinden.

Halte st. Joris

Aan het Maurickplein.

Nogmaals st. Joris met mensen.

de eerste stadsbus.

Zo zagen de eerste stadsbussen van de HVV er uit. De opwekking: "koopt in Middenstands-zaken" bleek, althans voor de bus, geen vrucht te dragen.

Paardentram op de Vughterweg

De eerste ritten 24 november 1881.

Reeds op donderdag 24 november 1881 werden alle lijnen voor de reislustige opengesteld. Niet minder dan 16 maal daags kon men per doorgaand rijtuig naar of van vught reizen, een vrij hoge frequentie voor die tijd. Het eindpunt Vught bevond zich langs de Rijksweg bij de kruising st. Michielsgestelscheweg en zandstraat, thans glorieuxlaan waar een kleine houten remise onderdak bood aan de twee enige stoomtramlocomotieven.

Halte Psychiatrisch gesticht Voorburg

Toen in 1885 het Psychiatrisch gesticht Voorburg werd geopend, werd de tramlijn m.i.v. 6 december daarheen verlengd en kreeg de tram voor het eerste het goederenvervoer (vooral steenkool) te doen. Een massaverkeersmiddel was de tram destijds zeker niet. Een ritje naar Vught á raison van 17,5 cent in de eerste en 12,5 cent in de tweede klasse, ging de financiële draagkracht van velen te boven. Er zijn Bosschenaren geweest die, afgezien van de gratis proefritten op 22 november 1881, om die redenen nimmer van de tram gebruik hebben gemaakt.

Halte de IJzeren Man

Na de toestroom van recreanten kwam er ook een halte bij recreatieplas de IJzeren Man.

Het einde van de paardentram 's hertogenbosch-Vught.

Zoals gezegd kwam de lijn naar vught op 30 oktober 1918 weer in exploitatie, met vijf van de sBH overgenomen en drie van het leger teruggekochte paarden. In maart 1921 kwam directeur J. Schifferstein tot zijn boekhouder bij de sHB, met het plan tot instelling van een (zomer) tramlijn Vught ('t Bijltje) naar de zich tot recreatieoord ontwikkelde IJzeren Man. Toen echter in 1922 de vughterweg, vernieuwd en verbreed, gereed was gekomen, waarbij de S-bocht ter hoogte van het voormalige fort St. Anthoni was komen te vervallen, bleek het nieuwe wegdek een goede basis voor een autobuslijn. Bij wijze van proef werd daarom al op 25 mei 1922 een zomer(bus) lijn ingesteld van de Pensmarkt via het Bijltje naar resp. het villapark en IJzeren man, waarvoor 1 fordbusje werd aangeschaft.In 1927 kwam het voortbestaan van de tram eerst goed in gevaar. De rijksweg Den Bosch- Eindhoven moest worden verbreed voor het reeds opdringende wegverkeer.

De diligence zat meestal volgeladen.

Na 4 ritten werden de paarden verwisseld

Een ijverige Bossche wethouder, die niet bij de pakken bleef neerzitten, had zelfs de dilligence -in de vorm van een Jan plezier getrokken door twee paarden weer in bedrijf gebracht, om het verkeer tussen de Brabantse hoofdstad en Vught te herstellen

Oude tijden herleven.

Juli 1940, Tussen Den Bosch en Vught rijdt thans een diligance, het geen een uitkomst betekend voor hen, die niet kunnen fietsen. Hier de eerste rit.